TA ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΛΙΜΝΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΣΤΟΝ ΔΙΚΤΥΑΚΟ ΤΟΠΟ ΓΙΑ ΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η Τεχνητή Λίμνη Πουρναρίου στην Ήπειρο. Φωτογραφικό αρχείο ΕΚΒΥ/Θ. Ταγδαλίδης
Eικόνα από τον Δικτυακό Τόπο για τη Φύση και τη Βιοποικιλότητα.

Τα δεδομένα παρακολούθησης των λιμνών της Ελλάδας διαθέσιμα στον Δικτυακό Τόπο για τη Φύση και Βιοποικιλότητα της Ελλάδας

Σημαντικά αποτελέσματα και δεδομένα του έργου της παρακολούθησης 50 λιμνών της Ελλάδας είναι πλέον προσβάσιμα σε επιστήμονες και στο ευρύ κοινό, μέσω του Δικτυακού Τόπου για τη Φύση και Βιοποικιλότητα της Ελλάδας (www.biodiversity-info.gr) που διατηρεί το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων (ΕΚΒΥ) του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας.

Πρόκειται για δεδομένα που συλλέγει και επεξεργάζεται το ΕΚΒΥ από το 2012, ως ο αρμόδιος φορέας λειτουργίας του Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης των λιμνών. Συγκεκριμένα, το ΕΚΒΥ πραγματοποιεί δειγματοληψίες, αναλύσεις και επιτόπιες μετρήσεις, και είναι υπεύθυνο για την ετήσια υποβολή στοιχείων στη Γραμματεία Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η Γραμματεία Υδάτων συντονίζει και εποπτεύει το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης υδάτων και υποβάλλει τα δεδομένα ετησίως στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος.

Η οικολογική ταξινόμηση είναι μία πολύπλοκη διαδικασία που στηρίζεται σε δείκτες και σε συνδυασμούς βιολογικών παραμέτρων (φυτοπλαγκτό, υδρόβια μακρόφυτα, φυτοβένθος, ζωοβένθος, ιχθυοπανίδα), φυσικοχημικών (π.χ. διαφάνεια, συνθήκες οξυγόνωσης, συγκεντρώσεις ειδικών ρύπων), υδρολογικών (π.χ. στάθμη υδάτων, χρόνος παραμονής) και μορφολογικών (μορφολογία παρόχθιας ζώνης, βαθυμετρία). Επιπροσθέτως, το ΕΚΒΥ διενεργεί συστηματικές δειγματοληψίες για ουσίες προτεραιότητας, ειδικούς ρύπους και λοιπές ουσίες στους σταθμούς των λιμνών και τα δείγματα αποστέλλονται για ανάλυση στο Γενικό Χημείο του Κράτους και το Ινστιτούτο Εδαφοϋδατικών Πόρων του ΕΛΓΟ - ΔΗΜΗΤΡΑ.

Σε ειδική ενότητα υπό τον τίτλο «Δεδομένα λιμνών της Ελλάδας» (http://www.biodiversity-info.gr/index.php/el/lakes-data), οι επισκέπτες του Δικτυακού Τόπου για τη Φύση και Βιοποικιλότητα της Ελλάδας, μπορούν πλέον να έχουν πρόσβαση σε:

  • Γενικές πληροφορίες για τη λειτουργία του Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης των λιμνών.
  • Χρονοσειρές βιολογικών, φυσικοχημικών και λοιπών φυσικοχημικών δεδομένων σε επεξεργάσιμη μορφή (αρχεία excel).
  • Χρονοσειρές με δεδομένα διακύμανσης της στάθμης των λιμνών σε επεξεργάσιμη μορφή (αρχεία excel).
  • Χάρτες βαθυμετρίας για εννέα φυσικές λίμνες, οι οποίοι παράχθηκαν από συνδυασμό δεδομένων που συλλέχθηκαν στο πεδίο με τη χρήση ηχοβολιστικού βαθυμετρικού οργάνου και ψηφιοποιημένων υψομετρικών πληροφοριών τοπογραφικών χαρτών.
  • Ψηφιακά τεκμήρια για τις λίμνες της Ελλάδας, από το ψηφιακό αποθετήριο των εκδόσεων του ΕΚΒΥ.
  • Γεωχωρικά δεδομένα για τις λίμνες της Ελλάδας, από τον Διαδικτυακό Χάρτη Φύσης και Βιοποικιλότητας.
  • Φωτογραφίες από τις εργασίες δειγματοληψιών πεδίου, που αποτυπώνουν την ομορφιά του τοπίου και ταυτοχρόνως τις δυσκολίες που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι επιστήμονες του ΕΚΒΥ (καιρός, πρόσβαση, κλπ).

Ειδικότερα, στον Διαδικτυακό Χάρτη Φύσης και Βιοποικιλότητας (http://ekbygis.biodiversity-info.gr/map), μπορεί πλέον κανείς να πλοηγηθεί στα σύνολα γεωχωρικών δεδομένων της υδρολογίας και να δει: την κατάσταση (οικολογική, χημική, συνολική) των 50 λιμνών του Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης, τις θέσεις των σταθμών παρακολούθησης των λιμνών, καθώς και τα βαθυμετρικά σημεία και τις αντίστοιχες ισοβαθείς καμπύλες από εννέα λίμνες (Αμβρακία, Χειμαδίτιδα, Λυσιμαχεία, Οζερός, Παραλίμνη, Παμβώτιδα, Βεγορίτιδα, Βόλβη και Ζάζαρη). Για την καλύτερη πλοήγηση στον χάρτη, συνιστάται η χρήση του προγράμματος περιήγησης Google Chrome.

Τα παραπάνω δεδομένα διατίθενται ανοιχτά προς μεταφόρτωση σε διάφορους μορφότυπους αρχείων (kml, shp, gml,  pdf, jpeg, gif, κλπ) καθώς και υπό τη μορφή ανοιχτών υπηρεσιών θέασης (WMS, WFS), μέσω του γεωγραφικού αποθετηρίου του ΕΚΒΥ (http://ekbygis.biodiversity-info.gr/geoserver). Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα γεωχωρικά δεδομένα μπορούν να αναζητηθούν στον Κατάλογο Μεταδεδομένων των Γεωχωρικών Δεδομένων του ΕΚΒΥ (http://ekbygis.biodiversity-info.gr/geonetwork).

Η λειτουργία του Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης των λιμνών εντάσσεται στο Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης της ποιότητας και της ποσότητας των υδάτων που συγκροτήθηκε με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 140384/2011) στο πλαίσιο εφαρμογής της Οδηγίας για τα Ύδατα (Οδηγία 2000/60/ΕΚ, Άρθρο 8).

Για το διάστημα από το 2016 έως το 2023 χρηματοδοτείται από το Ταμείο Συνοχής και εθνικούς πόρους μέσω του ΕΣΠΑ, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη 2014-2020», Πράξη «Επιχορήγηση του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας - Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων για την υλοποίηση του έργου "Λειτουργία εθνικού δικτύου παρακολούθησης των υδάτων των λιμνών της Ελλάδας (Οδηγία 2000/60/ΕΚ)"». Αντιστοίχως, για τα έτη 2012-2015, η λειτουργία του Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης των λιμνών συγχρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μέσω έργων του ΕΣΠΑ 2007-2013.

 

Φωτό: Η Λίμνη Κορώνεια στην Κεντρική Μακεδονία. Φωτογραφικό αρχείο ΕΚΒΥ/Λ. Λογοθέτης