Τετάρτη 9 Απριλίου
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑΤετάρτη 9 Απριλίου
  • ΧΩΡΟΣΚέντρο ΓΑΙΑ
  • ΩΡΕΣ19:30
  • ΕΙΣΙΤΗΡΙΑΕίσοδος ελεύθερη
  • ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΜουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
F
T
P
G+

H 4η ΟΜΙΛΙΑ - ΜΑΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ - Γεώργιος Θεοδώρου

 

DSC05167
O κ. Γιώργος Θεοδώρου, καθηγητής Παλαιοντολογίας – Στρωματογραφίας στο ΕΚΠΑ.
DSC05232
Η κα Νίκη Γουλανδρή συγχαίρει τον κ. Γ. Θεοδώρου, μετά το πέρας της ομιλίας του.
DSC05231
Ο κ. Κωνσταντίνος Αιλιανός, Πρέσβης ε.τ., η κα Νίκη Γουλανδρή και η κα Φαλή Βογιατζάκη.
DSC05156
Πολύς ήταν ο κόσμος, που παρακολούθησε την ομιλία του καθηγητή κ. Γ. Θεοδώρου.
DSC05155
Οι καθηγητές στο Τμήμα Γεωλογίας του ΕΚΠΑ κ.κ. Γιώργος Θεοδώρου και Κ. Δούκας.
DSC05162
Η κα Φαλή Βογιατζάκη, Αντιπρόεδρος του Μουσείου, απευθύνει δύο λόγια στο κοινό.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρακολούθησαν οι προσκεκλημένοι, μεταξύ των οποίων και πολλοί φοιτητές, την ομιλία του καθηγητή Γεώργιου Θεοδώρου, Διευθυντή του Μουσείου Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλους της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, με θέμα «Παλαιοντολογικές ανασκαφές» στην Ελλάδα και στον Κόσμο. Η ομιλία ήταν η 4η στη σειρά του Κύκλου Ομιλιών – Μαθημάτων για την Ιστορία του Φυσικού Κόσμου, που οργανώνει το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, με την ευκαιρία του εορτασμού των 50 χρόνων από την ίδρυσή του, από τη Νίκη και τον Άγγελο Γουλανδρή, το 1964!

Με οδηγό τα απολιθώματα, ο καθηγητής κ. Γ. Θεοδώρου ταξίδεψε το ακροατήριο σε διάφορα μέρη της Αμερικής και της Ευρώπης, ενώ στάθηκε σε νησιά της Μεσογείου και της Ελλάδας, στη μοναδική αυτή χώρα, που παρά την μικρή της έκταση περιλαμβάνει μια πληθώρα απολιθωματοφόρων θέσεων. Οι παρευρισκόμενοι γνώρισαν μερικά από τα ζώα που έζησαν κατά το απώτερο παρελθόν στην Ελλάδα όπως είναι οι καμηλοπαρδάλεις, οι πίθηκοι, οι ρινόκεροι, τα δεινοθήρια, οι μαχαιρόδοντες, και τα ενδημικά θηλαστικά οι νάνοι ελέφαντες, τα ελάφια, οι ιπποπόταμοι κ.α. και ενημερώθηκαν για τα αίτια της μεταβολής της βιοποικιλότητας από το παρελθόν μέχρι σήμερα, που συχνά συνδέονται με τις κλιματικές αλλαγές

Αναλυτικότερα, ο ομιλητής ανέφερε σημαντικότατες θέσεις παλαιοντολογικών ευρημάτων στην Ελλάδα, στην Κύπρο και σε άλλες χώρες του κόσμου, με ιδιαίτερες αναφορές στην περίφημη Πικερμική Πανίδα, αλλά και τα παλαιοντολογικά ευρήματα της Κρήτης, της Ρόδου, της Κω, της Μεγαλόπολης, κ.α. Επίσης, έδωσε κατατοπιστικά στοιχεία για το πού βρίσκονται και πώς συλλέγονται τα παλαιοντολογικά απολιθώματα, πώς μελετώνται, πώς γνωστοποιούνται τα αποτελέσματα της μελέτης τους στους επιστήμονες και στο κοινό, αλλά και πολλές πληροφορίες για την ιστορία των παλαιοντολογικών ανασκαφών στην Ελλάδα!

«Η εργασία του παλαιοντολόγου», ανέφερε χαρακτηριστική ο καθηγητής, «ξεκινά με την εργασία υπαίθρου, που περιλαμβάνει τη συλλογή απολιθωμάτων (εργασία ανεξάρτητων ατόμων ή μικροομάδων) και την παλαιοντολογική ανασκαφή (οργανωμένη πολυήμερη εργασία στην ύπαιθρο που πραγματοποιείται από μεγάλη ομάδα). Στη συνέχεια ακολουθεί η εργαστηριακή εργασία που περιλαμβάνει την εξαγωγή σκελετικών τμημάτων από το περιβάλλον ίζημα, τη συντήρηση, την επεξεργασία με ισχυρά οξέα, π.χ. για την αναζήτηση ακτινοζώων, τον διαχωρισμό γυρεόκοκκων, την κατασκευή λεπτοτομών, την οπτική μικροσκοπία, τα ειδικά θέματα απολίθωσης, που μελετώνται με SEM και XRD και πολλές άλλες μεθόδους. Το επόμενο στάδιο είναι η η μελέτη των απολιθωμάτων με μορφολογική συγκριτική μελέτη στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, βιβλιογραφική αναζήτηση, βιομετρική μελέτη, χημική ανάλυση, παλαιοπαθολογική ανάλυση, μελέτη DNA, απόλυτες χρονολογήσεις, Διαγένεση – Ταφονομία – Παλαιοοικολογία, μέλέτη της εξελικτικής πορείας και παρουσίαση των αποτελεσμάτων στον επιστημονικό κόσμο και στο ευρύ κοινό».

Η ιστορία της Παλαιοντολογίας στην Ελλάδα μπορεί να χωριστεί σε 5 μεγάλες περιόδους, ανέφερε επίσης ο κ. Θεοδώρου:

-Περίοδος Ι: Από την αρχαιότητα μέχρι το 1500 μ.Χ.

-Περίοδος ΙΙ: Οι πρώτες αναφορές 1500 – 1821 Κύπρος

-Περίοδος ΙΙΙ:  Πραγματοποιούνται ανασκαφές από ξένους που εμπλουτίζουν τα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου με ελληνικά παλαιοντολογικά ευρήματα. Έλληνες καθηγητές τα καταθέτουν στο παλαιοντολογικό μουσείο του ΕΚΠΑ.

-Περίοδος ΙV: Η περίοδος της «στασιμότητας», αλλά και ο πρώτος ελληνικός νόμος για την προστασία των απολιθωμάτων σπονδυλόζωων το 1932.

-Περίοδος V:  Σύγχρονη ανασκαφική έρευνα. Δημιουργήθηκαν δύο κέντρα παλαιοντολογικής έρευνας, ένα στην Αθήνα με τον καθηγητή Ν. Συμεωνίδη και ένα στη Θεσσαλονίκη με τον καθηγητή Ι. Μελέντη.

Τέλος, πριν αγγίξει το κρίσιμο θέμα της προστασίας και ανάδειξης των παλαιοντολογικών ευρημάτων, ο καθηγητής απαντώντας στο ερώτημα: «Που χρησιμεύουν τα απολιθώματα?», απαρίθμησε:

-στην εξέλιξη της ζωής
-στις μεταβολές της βιοποικιλότητας
-στην κατανόηση των επιπτώσεων των κλιματικών αλλαγών
-στον προσδιορισμό της ηλικίας των πετρωμάτων
-στην κατανόηση της παλαιογεωγραφίας
-στην αναζήτηση πρώτων υλών, κοιτασμάτων, πετρελαίου κ.λπ.
-στην πληροφόρηση και ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέματα μεταβολών του περιβάλλοντος και μεταβολής της βιοποικιλότητας
-στην ανάδειξη και προστασία της φυσικής κληρονομιάς μας και στην πολιτιστική και τουριστική ανάπτυξη της Ελλάδας!

Μετά το πέρας της ομιλίας, ο καθηγητής απάντησε στις πολυάριθμες πραγματικά ερωτήσεις του κοινού, γεγονός που επιβεβαιώνει το μεγάλο ενδιαφέρον που είχε η ομιλία.

Φωτό: Παλαιοντολογική Ανασκαφή στο σπήλαιο Χαρκαδιό Τήλου (αρχείο Γ. Θεοδώρου)